Paratiroid Hastalıkları

Tıp’ta  kullanılan  birçok terimin kaynağı  eski  Yunanca’dan gelir.  PARA ( Paara diye okunur )  “Yan”  demektir. Tiroid de  Thuroides kelimesinden türetilmiştir ( Kalkan, kapı biçiminde).

Yüzlerce yıl önce vücut organlarına konan bu isimlerin  çoğunun fonksiyonla ilgisi yoktur. Çünkü o zamanlarda zaten bu organların  ne işe yaradıkları bilinmiyordu.

Ama farklı bir organ oldukları fark edilince pek tabii bir isim bulmak  gerekirdi.

Paratiroid bezleri tiroid bezinin  yanındaki küçücük ama önemli endokrin organlardır. İsimleri de tiroid bezinin yanını işaret eden anatomik özellikten gelir.

Tiroid bezinin yanında –  bitişiğinde  yer aldıkları  için bu  isim  verilmiştir.

Normalde  2 sağ tarafta  2 sol tarafta olarak toplam  4 tanedirler.

Çok küçüktürler.  Normalde her biri  5 – 7 milimetre kadardır. Normal paratiroid bezleri bugünkü teknoloji ile  görüntülenemezler.Hastalık  halinde büyürler. Hatta  Ultrasonografi, sintigrafi  gibi  görüntüleme yöntemleri ile görünür hale gelirler.

Endokrin cerrahları,  tiroid cerrahisi sırasında  “ Normal  paratiroid  bezlerini ” görebilirler ve onlara zarar vermemeye  çalışırlar.

PARATİROİD Glandları Ne İşe Yarar ?

Kalsiyum dengesini sağlayan çok önemli organlardır.

Kalsiyum ( Iyonize, yani kanda eriyik halde dolaşan )  sinir iletiminde, kas fonksiyonlarında olmazsa olmaz  bir  elementtir ve vücutta  8.5 mg – 10.2 mg / dl  düzeyinde  sabit tutulur.  Bunun dışındaki değerler vücutta rahatsızlıklara neden olur.

Örneğin  bir insanda Kalsiyumun aniden 7 –  7.5 mg’a inmesi  el ve ayak parmaklarında şiddetli  kasılmalara neden olur. Kişi ellerini kullanamaz.  Tedavi edilmezse öldürücü olur. Yüksek olması durumunda, yani kalsiyumun 14 – 16 mg’ın üstüne çıkması, hastanın  bilincininin kaybolmasına ve komaya girmesine neden olur.

İşte  kan kalsiyumunun  normal bir aralıkta kalabilmesi için en önemli şart  paratiroid bezlerinin sağlıklı olmasıdır.

Kalsiyum düşerse  paratiroid bezleri bunu kan yoluyla haber alır ve Parathormon denen (PTH)  bir hormon salgılarlar. PTH  kanda dolaşıp kemiklere gider ve orada bileşik yapmış olan Kalsiyumu çözer ve kana elementer kalsiyum olarak  karıştırır. Bu olay dakikalar içinde olur ve kan kalsiyumu normale çıkar. PTH  24 saat boyunca kanda belli bir seviyede hep vardır. İhtiyaca göre miktarı biraz azalır veya artar.

paratiroit01

Şekil : Paratiroid Glandı ve Komşu Organlar