Tiroid Hastalıkları

Terminoloji

Tıbbi terimlerin  bilinmesi konuların anlaşılabilmesi için  gereklidir. Okuyucunun da bunları anlayabilmesi için önceden bilgilendirilmesi gerekmektedir.

Semptom:  Hastayı doktora getiren, ağrı, boyunda şişlik, kilo alımı, yorgunluk, halsizlik, unutkanlık, zayıflama, sinirlilik   gibi çok çeşitli  belirtiler.

Diagnoz: Tanı koymak

Terapi :  Tedavi etmek. İlaçla veya Cerrahi olarak.  İzlemek de bir tedavi yöntemi sayılabilir.

Tiroid  glandı – bezi : Boynun ön kısmında yer alan 70 – 80 gram ağırlığında  olan  yaşam için  şart olan endokrin bir  organ.

Endokrinoloji : Hormon adı verilen ve kanda dolaşarak hedef organlara ulaşan ve organların fonksiyonlarını yaptıran / değiştiren,  biyomolekülleri kana veren organlarla uğraşan bilim (Tiroid, böbrek üstü bezi, hipofiz, pankreas, paratiroid v.b organlar endokrin organlardır )

İnce İğne Aspirasyon Biyopsisi :  İnce bir enjektör iğnesi ile lezyonun içine girip enjektörün pistonunu geriye doğru çekmek  ( Negatif  emme basıncı oluşturmak amacıyla) ve  enjektör silindiri içine hücrelerin  emilmesini sağlamak. Sonra patolojide, mikroskop altında görmek için kullanılan camlara  enjektör muhtevasını püskürtmek ve patolojiye yollamak.

Tiroidektomi:  Tiroid  glandının  cerrahi  olarak  çıkarılması.

Total  Tiroidektomi :  Tiroid  glandının   vücutan  cerrahi  olarak  tamamen çıkarılması.  TT  geçiren  insanlar  dışardan  Tiroid  hormonu almadan yaşayamazlar.

Subtotal  Tiroidektomi:  Tiroid dokusunun bir kısmının çıkarılması.   Örneğin bir lobun  tamamının  diğer lobunun yarısının alınması. Subtotal Tiroidektomi geçiren hastaların da bazıları normal metabolizmalarını sürdürebilmek için dışardan Tiroid hormonu almak zorundadırlar.

Hemitiroidektomi / Lobektomi:  Bu iki terim eş anlamlı olarak kullanılabilir. Tiroid loblarından biri, isthmus  ve varsa pyramidal lobun birlikte cerrahi olarak çıkarılmasıdır. Yani geride sadece bir lob kalmıştır.

Tamamlayıcı tiroidektomi:  Subtotal  Tiroidektomi geçirmiş bir  hastada patoloji sonucunun kötü gelmesi nedeniyle  hastanın ikinci defa tiroidektomi geçirmesi ve geride hiç tiroid dokusu bırakmamaya çalışmak. Bu ikinci girişim  riskli olmakla beraber tecrübeli ellerde kolaylıkla yapılır ve Radyoiyod tedavisi verilecekse  Nükleer Tıp uzmanının işini çok kolaylaştırır.

Sekonder cerrahi girişim : Daha önce tiroidektomi geçirmiş  bir hastada  ikinci defa cerrahi girişim yapılması. Bunun nedeni iyi huylu bir neden olabileceği gibi bir yeni gelişmiş kanser de olabilir. Tamamlayıcı tiroidektomiden farkı aylar, yıllar sonra yapılmasıdır.

Boyun  Disseksiyonu : Bazı  Tiroid  kanserlerinde  hastalığı tedavi edebilmek için tiroidektomiye  ilave olarak boyundaki lenf nodlarının çıkarılması.

Trakeotomi: Ana soluk borusuna açılan bir delik  sayesinde hastanın soluk alıp vermesini sağlamak.

Endikasyon: Tıbbi bir işlemin yapılması için  günümüz bilgilerine  göre  yapılmak  istenen işlemin tıp otoriteleri tarafından uygun olması.

Kontrendikasyon : İşlemin yapılmasının uygun olmaması. Örneğin, uzak organ metastazı yaptığı bilinen  Anaplastik  tiroid kanserinde, Tiroidektomi yapmaya kalkışmak.

FT3 : Aktif  Tiroid  hormonu

FT4:  FT3 ’e  dönüştükten sonra  etkin olan Tiroid hormonu

TSH: Beyinden salgılanan ve tiroid  bezinin çalışma hızını ayarlayan hormon.Bu hormon da kısmen beynin başka merkezlerinden, kısmen de Tiroid  hormonlarından etkilenir.

Kalsitonin: Tiroidden  salgılanan başka bir  hormon. Medüller tiroid kanserinde  salgılanması  artar. MTC’nin tanınması için kan da düzeyine bakılır

CEA: Karsinoembriyojenik  antijen: Medüller tiroid kanser  takibinde kullanılan bir biyokimyasal  belirteçtir. Sadece Medüller Tiroid kanserine özgü değildir.

Ötiroidizm: Tiroid  glandının normal tiroid hormonu üretmesi ve kana salması

Hipotiroidizm:  Tiroid  bezinin normalden az çalışması

Hipertiroidizm: Tiroid  bezinin normalden fazla çalışması

Hipokalsemi : Kan kalsiyum düzeyinin  8.3 mg/dl  altında  olması

Hiperkalsemi : Kan kalsiyum düzeyinin 10.5 mg / dl  üstünde  olması

Otoantikor:  Bağışıklık  sistemindeki bir hata sonucunda  vucudun kendi Tiroid bezine karşı  antikor üretmesidir. Kanda ölçülebilir.

Anti – TG : Antitiroglobülin  antikoru, bir oto antikordur

Anti – TPO:  Antitiroidperoksidaz  antikoru, bir oto antikordur.

Tiroidit :  Tiroid bezinin inflamasyonu / iltihabı. Çok sayıda  çeşidi vardır         ( Akut süpüratif tiroidit, subakut tiroidit, gebelikte görülen tiroidit,  Hashimoto Tiroiditi, Riedel Tiroiditi gibi)

Hashimoto Tiroiditi: Kronik , otoimmün bir tiroidit şeklidir.  Diğer bir ismi  Kronik lenfositik tiroidittir

Lezyon: Vucutta  normalin dışında görülen, görüntülenebilen, el ile hissedilebilen  potansiyel olarak patolojik her türlü  oluşum

Malign: Söz konusu lezyonun kötü huylu olduğunu ifade eder

Benign: İyi huylu yani metastaz yapmayan  bir neoplasm. Fakat büyüyerek ve çevre organları sıkıştırarak ya da ağrı yapar zarar verebilir.

Neoplazm: Malign ve benign ayırımı tam yapılmamış tümör

Kanser: Genel bir terimdir. Hastalığın kötü huylu olduğunu belirtir. Metastaz ve lokal invazyon-yayılım yapar. Tedavi edilemezse  öldürücüdür

Metastaz: Malign Tümörlerin  komşu organlara veya uzak organlara  sıçraması. Mesela Papiller Tiroid kanserinin  Akciğerlerde  birçok yeni  odak oluşturması

Tiroid  glandı  –  Bezi : Boynun ön kısmında  yer  alan  bir organdır.  Kelebek gibi  iki kanadı  ( İki  Lobu)  ve bunları birbirine  bağlayan   İsthmus  adında  bir  dar  kısmı  vardır. Birçok  insanda boynun üst kısmına doğru uzunan  pyramidal lob parçası da vardır.  Bebek anne  karnındayken  tiroid ve paratiroid organları  gelişmeye  başlar.  Çıkış  yeri  dil  köküdür. Doğuma yakın  boynun ön bölümüne  dogru iner  ve sabit olarak  yerleşir. Arkadan  ana soluk borusuna (Trakea ) sıkı sıkıya yapışık olduğu  için  yutkunma sırasında  yukarı doğru  hareket  eder. Zayıf bir insanda dikkatli bir  göz bunu  rahatlıkla görür.  Hele  büyümüşse  hasta yutkunmadan kendisi veya eşi /  arkadaşı da  fark eder.

 tiroit01

Guatr:  Eskimiş  bir  terimdir. Tiroid  büyümesi  demektir. Tiroid kanserine bağlı  büyümeler  bu  kapsama  girmez.  Guatr  dediğimizde  daha çok   nodül  içeren yada  içermeyen  tiroid  büyümelerini  kast  ediyoruz . Tiroid  bezinin  sağ  ve sol  lobunun uzunlukları  ortalama  4 –  4.5 cm dir. Türkiyede İyod eksikliğünden dolayı  daha büyük  tiroid  glandları  ile  karşılaşıyoruz. Normal  tiroid  glandının içinde nodül olmaz. Guatr’ların çoğunda büyüme ve birden çok nodül gelişimi bir aradadır.

Devam Etmek İçin Tıklayın…