Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player


Home > Türkçe > Branşlar > Tiroid Hastalıkları > Tiroid Kanser Tipleri



Tiroid Kanser Tipleri

Tiroid  Kanserleri Değişik  tipleri  vardır:

1-Papiller  Tiroid  kanseri
2-Folliküler  Tiroid  Kanseri
3-Hurthle hücreli  kanser
4-Medüller Tiroid  Kanseri
5-Anaplastik Tiroid  Kanseri


1-Papiller Tiroid  Kanseri  ( PTC )
En sık  rastlanan tiroid  kanseri  çeşididir. Tüm  tiroid kanserlerinin  % 80 kadarını  oluşturur.  Çocuklarda daha az olmak üzere  hemen her yaşta  görülür. Genel olarak tiroid kanserleri arasında en iyi seyirli olanıdır.


PTC ile ilgili  iki büyük sorunumuz vardır. Birincisi son 25 yıl içinde % 250 oranında artış  gösteren bir kanserdir. Bu artışın nedeni tam olarak bilinmiyor ama bütün dünyada artış gözleniyor. İkinci problem  PTC genel olarak iyi seyirli olmakla birlikte  bazı hasta gruplarında agressif  seyrediyor.


Buna karşı iki iyi haberimiz de var. Birincisi  USG/ RDUS  ve İİAB sayesinde tanısı erken konuyor. Bu safhada  tümor, kapsül invazyonu yapmamış, lenf nodu metastazı yapmamış oluyor  ve  tam olarak tedavi edilebiliyor.


İkincisi PTC’nin hangi hasta gruplarında  iyi hangi hastalarda kötü seyredeceğini ön- görebiliyor  ve tedavi silahlarını  ona göre kullanabiliyoruz.

a06.jpg
Resim: PTC nedeniyle total tiroidektomi yapılmış bir hastanın ameliyat spesimeni. Görünüm olarak tümörün, tiroidin kapsülünü invaze etmemiş olması iyi bir belirtidir.

PTC  tedavisinde  Ana Başlıklar

* Tedavi  cerrahidir.


* Cerrahi dışında primer  tedavi  yoktur.


* Total tiroidektomi yapılmalı, geride doku  bırakılmamalıdır.


* Lenf nodu metastazı yapmış olgularda  tümörün olduğu tarafa aynı seansta boyun lenf    nodu disseksiyonu da yapılmalıdır.


* Cerrahiden sonra devreye giren  önemli  yardımcı  tedavi  yöntemleri  vardır:


1-Radyoaktif  Iyod tedavisi  ( I 131 )


2-TSH  süpresyonu  yapacak  dozda (Yüksek dozda) dışarıdan  Tiroid hormonu vermek


* Bazı hastalarda  Radyoaktif  Iyod  tedavisi gerekmez. Bu konuda Nükleer Tıp uzmanı   endokrin cerrahının en önemli yardımcısıdır.


* TSH süpresyonu  her hastada gerekir. Verilecek ilaç miktarının tayini için yaş, eşlik eden başka hastalıklar  (Kalp yetmezliği gibi) gebelik  rol oynar.


* Radyoaktif  iyod alan genç kadınlar  1-2 yıl  gebe  kalmamalıdırlar. Bu konudaki en doğru bilgi nükleer Tıp uzmanı tarafından verilir.


* PTC  nedeniyle  tedavi  gören hastalar  ömür boyu  belli aralıklarla  takip  edilmelidirler.  Hastanın doktorundan veya ilgili hastane biriminden hiçbir zaman kopmaması  kendi yararınadır.


* PTC  tedavisinin  gebe kalmak ve  bebek sahibi olmak için bir engeli yoktur. Sadece  kan kontrol sıklığı  artar.(Gebelik sırasında  TSH’nın kontrolsüz bir şekilde  yükselmesini istemeyiz.)


*Eksternal  Radyoterapinin  PTC tedavisinde  nerdeyse hiç rolü yoktur.


*Medikal onkologların kullandığı  Kemoterapi ajanlarının  PTC  tedavisinde  rolü  yoktur.

2- Folliküler  Tiroid  Kanseri  ( FTC)


Daha nadir  görülür.  PTC gibi  köken aldığı hücre,  tiroid hormonu üreten  hücredir. PTC’ne  en önemli farklılığı  boyunda  ilerlemeden ( Lenf nodu metastazı ) kan yoluyla uzak organ metastazı yapabilmesidir. Öyleki bazı hastalarda ciddi kemik ve akciğer metastazları saptandığında boyundaki primer tümor  4-5 cm büyüklüğünde olabilir.  Tedavi prensipleri  PTC gibidir. PTC’ne göre daha kötü seyirlidir.

Folliküler Neoplazi  Kavramı


Bazen  şüpheli bir tiroid nodülünden  İİAB  yapılır.  Patoloji  sonucu “Folliküler  Neoplazm” olarak gelir. Bu terimin klinisyene verdiği mesaj şudur:  Sitolojik olarak  bunun bir  Folliküler  adenoma mı ( İyi  huylu, benign bir tümor) yoksa  Folliküler  karsinom mu ayırd edilemiyor. Böyle bir durumda  nodülün bulunduğu tarafa  lobektomi  yapmak gerekir. Sitolojik yani Hücreye ait verilerle tanı konamadığı zaman Histopatolojik yani dokuya ait verilerle tanı konabilir. Bu da ameliyat demektir.

3- Hurthle  hücreli Kanser


Nadir  görülen  bir kanserdir. Hem papiller hem folliküler  tiroid kanserine benzer. Lenf nodu metastazı yapma potansiyeli yanında aynı zamanda  kan yoluyla  uzak organ metastazı yapma potansiyeli vardır.  FTC den daha agressif  seyirlidir. Önemli bir dezavantajı  Radyoaktif iyod tedavisine cevap vermez. Yardımcı tedavi olarak  Radyoaktif  iyod  kullanılamaz.

4-Medüller  Tiroid Kanseri (MTC)


Tüm  Tiroid kanserlerinin  kabaca % 10’nunu oluşturur. İki  tipi vardır:Ailevi  form, ailevi  olmayan  form.


Her iki tip’te  diğer  Tiroid Tümörlerine göre  çok daha agressifdir. Yani hem lokal(Tiroid kapsülü  ve komşu lenf  bezlerine)  hem de uzak yayılımı   hızlı  olur. Diğer  Tiroid tümörlerinin tersine  tiroid hormonu  salgılayan  hücrelerden  (Tiroid follikül,  epitel hücreleri)  köken almaz.  “ C” hücrelerinden köken alır. C hücreleri vücudun birçok  organında  ilgili  ana hücreler arasında dağılmış  hücrelerdir. Midede de, beyinde de, barsaklarda da, daha birçok organda  bulunurlar. C hücreleri  Calcitonin isminde bir hormon salgılarlar. Bu hücreler Nöroendokrin hücrelerdir ve normalde ne iş yaptıkları tam olarak bilinmemektedir. İnsan dışındaki  diğer memelilerde  kalsiyum metaboliznasını düzenlerler. İnsanda  fonksiyonları tam belli değildir. Eğer  C hücrelerinden kaynaklanan bir tümor ortaya çıkarsa  1-2 cm çap’a ulaşmadan  boyun lenf nodu metastazı  gelişir.  MTC lerinin  hepsi Calcitonin  salgılarlar. Dolayısıyla  Calcitonin yüksekliği  saptanan her insanda MTC  vardır.


MTC’nin  tek bir tedavisi vardır. O da cerrahi tedavidir. Tanı konduğunda Total Tiroidektomi ve  Boyun disseksiyonu birlikte  yapılır. Ailevi olgular  genetik  olarak geçiş gösterir. Genetik geçiş gösteren durumlarda  bir ailede birden çok MTC  vardır. Henüz  klinik  olarak ortaya çıkmamış  olanlar da genetik  bir  testle  ortaya  konabilir.   


Genetik  geçiş gösteren  MTC’leri ( MEN II grubu ) daima  tiroidin her iki lobunda birden ve birçok odakta görülür. Bu tür olgularda  Total tiroidektomiye  ilaveten  iki  taraflı  lenf  nodu  disseksiyonu gerekir.

a07.jpg
Resim : Boyun disseksiyonunda disseke edilecek alanlar görülmektedir. Genellikle I numaralı alan tiroid kanserlerinde disseke edilmez.

5-  Anaplastik  Tiroid  Kanseri


Tiroidin  en kötü seyirli  kanseridir. Nadir görülmesi tek sevindirici yanıdır. Tüm tiroid kanserlerinin  % 1 –2’sini oluşturur.  Anaplastik tiroid kanseri çok hızlı ilerler. Öyle ki 2 yıl yaşayan hasta yok gibidir. Bu hastalıkta aslında  ameliyat endikasyonu yoktur. Kitle çıkarılsa bile  hızla nüks eder. Başka etkili bir tedavi yöntemi de yoktur. Büyüyen kitle  soluk borusuna baskı yaparsa hastaya Trakeotomi yapmak  gerekir.


Uzun süre sessiz kalan  PTC’ nin  Anaplastik kansere dönüştüğüne dair  bir düşünce olmakla beraber tam olarak ispatlanamamıştır.


Tiroidektomi  Endikasyonları

1-Papiller  tiroid  kanseri

2-Folliküler Tiroid kanseri

3-Medüller Tiroid Kanseri

4-Hurthle hücreli Kanser


5-Tiroid kanseri şüphesi:
15-20 yıldır varlığı bilinen nodüler guatr,  El’le yapılan Fizik muayenede  el’e sert olarak gelen bir  nodülün varlığı, hastanın şüpheli bir nodülü fark etmesi ve bunun son 6 ayda büyüdüğünü fark etmesi, USG/RDUS’de  nodül 10 mm den küçük olsa bile  nodül içinde mikrokalsifikasyonlar görülmesi, nodülün etrafında ahtopot bacakları gibi çıkıntılar  olması

6-Paratiroid kanserinde, bazen kanserin komşu/infiltre  olduğu loba, lobektomi yapmak

7-İnce iğne aspirasyon biyopsisi  ( IIAB) sonucunun  “ Folliküler neoplasm”  gelmesi

8-İİAB sonucu benign – iyi huylu  olduğu bilinen  bir  nodülün büyümeye  devam etmesi         ( Örneğin  1 yılda 20 mm’den 25 mm’ye çıkması )

9-Retrosternal yani göğüs  boşluğuna dalan guatr

10-Trakea üzerinde  baskı oluşturarak  hastanın nefes almasını güçleştiren  nodüler guatr

11-Hipertiroidi  ve beraberinde  çok sayıda nodülü olan  hastalar ( Hasta once       Ötiroid hale  getirilir . Bunun için antitiroid ilaçlar ve Beta blokür ajanlar kullanıyoruz )

12-Bazedow – Graves  adı  verilen  özel  bir  Hipertiroidi hastalığı. Antitiroid ilaçlarla hasta Ötiroid  hale getirildikten  sonra  kalıcı  3  çeşit  tedavi  vardır:  Antitiroid  ilaçlara  devam  etmek,  Radyoaktif  iyod  vermek , tiroidektomi yapmak.  Hasta için en uygun olanına hasta ile birlikte konuşularak karar verilir . Her yöntemin  kendi avantaj ve  dezavantajları  vardır. Hasta bu konularda bilgilendirilmelidir.  Göz bulguları  ciddi boyutlarda olduğunda cerrahi  ( Total Tiroidektomi)  bir tercih  nedeni olabilir.

a08.jpg

Resim :İnfiltratif  Oftalmopatisi olan   Bazedow – Graves’li bir hastanın Tiroidektomi  öncesi  göz bulguları

a09.jpg

Resim :  Aynı hastanın  Total Tiroidektomiden 3 ay sonra  göz  bulguları. Görülen  kısmi  düzelme bile  çok önemli idi, çünkü  hastanın  çift görme şikayeti  kayboldu.


Not:  Erken dönemde tiroidektomide  göz  bulgularının  gerileme şansı daha yüksektir. Ancak  bir garanti verilemez. Bu  nedenle  “Graves  hastalığında  tiroidektomi,  göz  bulgularının  kesin tedavisidir”  cümlesi  doğru  değildir.  

8-  Nüks  etmiş  benign Tiroid  büyümeleri :  Endikasyon koymanın zor  olduğu ve tartışmalı olan  gruptur. Normalde  Tiroidektomi endikasyonu koyarken çok dikkat etmek gerekir. İyi huylu olduğu bilinen, baskı yapmayan, hipertiroidiye neden olmayan nodüller için ameliyat yapılmamalıdır. Fakat ameliyat  endikasyonu konursa da Total Tiroidektomi yapılmalıdır. Böylece  nüks – tekrarlama diye bir sorun olmaz. İşte subtotal tiroidektomi geçiren hastalarda  yıllar  sonra bile olsa,nüks şaşırtıcı değildir. Çünkü  geride kalan tiroid dokusu aynı vücudun idaresi altındadır. Birinci defa nasıl guatr geliştiyse ikinci defa da gelişebilir. Mesele böyle bir durumda  ikinci  ameliyat  endikasyonunu koymaktır (Sekonder girişim). Nodül olmadan  artık dokunun büyümesi  dışardan yüksek Tiroid hormonu vererek  baskı altına alınmaya çalışılır. Eğer nodül varsa  USG eşliğinde  İİAB  biyopsisi imdadımıza yetişir. Bunun için tecrübeli bir Radyolog şarttır. Eğer nodül patolojisi iyi huylu gelir ve baskı semptomları oluşturmuyorsa  izlem altına alınır.  Yoksa tamamlayıcı  tiroidektomi gerekir.


9-Nüks etmiş  Malign ( Kötü huylu Tiroid büyümeleri) : Tiroid kanserleri arasında en sık rastlanan kanserin papiller Tiroid kanseri (PTC) olduğunu  söylemiştik.  PTC’i  tanı konduğu anda büyüklüğüne gore değişmekle bereber  % 40’a yakın oranda  “Mikroskopik” lenf nodu metastazı yapmış durumdadır. Bu durum Fizik muayene  ve USG/ RDUS ile fark edilmeyebilir. Uygun bir tedaviye rağmen  kanser  yıllar sonra tiroidektomi yapılan bölgede ( Buna Tiroid yatağı diyoruz)  veya lenf nodlarında nüks edebilir. Böyle bir durumda tartışmasız  tekrar ameliyat gerekir. Yoksa tumor büyür  ve sinirler, büyük damarlar, soluk borusu, yemek borusu gibi organları gibi önemli oluşumlara infiltre olur  ve hastanın ölümüne neden olur. İkinci girişimlerde biyik bir ameliyat yapmaktan çekinmemek gerekir. Çünkü hastanın cerrahiden başka şansı yoktur. Bazen göğüs cerrahları ile birlikte çalışılr ve Trakea rezeksiyonu  yapılır. Benzer  durum  Medüller Tiroid Kanseri için de geçerlidir.

Yazının Devamı İçin Tıklayın ...




Share